Ulga meldunkowa: jedno oświadczenie, które zrujnowało podatników. I co na to Konstytucja?

Przez lata wielu właścicieli mieszkań żyło w przekonaniu, że temat dawno zamknięty: sprzedali mieszkanie, mieli roczny meldunek, nikt nic nie mówił o żadnym dodatkowym formularzu, urząd skarbowy milczał.

Pułapka była zawarta w przepisach przejściowych, które wymagały złożenia oświadczenia dla skuteczności ulgi. Słowo „pułapka” jest tutaj jak najbardziej trafne – tak nawet ocenił sytuację Trybunał Konstytucyjny stwierdzając, że przepis jest niezgodny z Konstytucją.

Ulga meldunkowa – miało być prosto: rok zameldowania i brak PIT

Ulga meldunkowa obowiązywała tylko przez chwilę – dla mieszkań i domów nabytych w latach 2007–2008. Zastąpiła wcześniejszą ulgę mieszkaniową. Zasada w teorii była prosta:

• jeśli sprzedajesz taką nieruchomość przed upływem 5 lat,
• byłeś w niej zameldowany na pobyt stały co najmniej 12 miesięcy,

to możesz sprzedać bez 19% PIT.

Problem polegał na tym, że ustawodawca dorzucił jeszcze drugi, „drobny” warunek – trzeba było złożyć w urzędzie skarbowym oświadczenie o zameldowaniu i zamiarze skorzystania ze zwolnienia. I zrobił to w taki sposób, że:

• wymóg ukryto w przepisach przejściowych,
• brakowało oficjalnego wzoru oświadczenia,
• notariusze i urzędnicy zazwyczaj o nim nie informowali,
• termin na złożenie oświadczenia był zmieniany, m.in. przepisami przejściowymi i rozporządzeniami.

Efekt? Tysiące osób spełniło realny warunek ulgi (roczny meldunek), ale nie złożyło papierka, o którym nikt im nie powiedział.

Trybunał Konstytucyjny: „to była pułapka na podatników”

Sprawa trafiła w końcu do Trybunału Konstytucyjnego. W lipcu 2025 r. TK uznał, że uzależnienie ulgi meldunkowej od złożenia oświadczenia było niezgodne z Konstytucją.

Kluczowy jest meldunek i faktyczne zamieszkiwanie przez co najmniej 12 miesięcy, a oświadczenie było tylko zbędnym formalizmem – organy podatkowe mogły same sprawdzić meldunek w rejestrach,

Trybunał wprost napisał, że w takiej konstrukcji ulga meldunkowa stała się „instytucją pozorną” – wielu podatników obiektywnie spełniało warunki (mieszkali i byli zameldowani), ale i tak płaciło podatek, bo nie złożyli niezrozumiałego oświadczenia.

Wyrok Trybunału stwarza możliwość dla podatników do powalczenia o swoje prawa. Rzeczywistość nie jest jednak prosta, ponieważ wyrok  nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw – władza wykonawcza, powołując się na „kryzys konstytucyjny”, kwestionuje zdolność Trybunału do orzekania, a urzędy skarbowe w praktyce wciąż powołują się na stare brzmienie przepisów.

Nie pozostawia to jednak podatnika bez wyjścia, ale każdą tego typu sprawę trzeba analizować indywidualnie.

Potrzebujesz wsparcia?

Kancelaria Adwokat Agnieszka Januszek w Olkuszu pomaga także w sprawach podatkowych, kontrolach podatkowych przed Urzędem Skarbowych, kontrolach Urzędu Celno-Skarbowego.

Jeśli masz wątpliwości – skontaktuj się z prawnikiem.