Scenariusz bywa prosty: sprzedałem mieszkanie lub działkę, a za otrzymane pieniądze buduję dom na działce żony / męża lub partnera albo robię remont mieszkania drugiej połówki. Przecież to i tak nasze wspólne. Temat podatek od sprzedaży mieszkania nie jest mi obcy ale nie boję się tego – wiem, że sprzedaż nieruchomości przed 5 laty od nabycia podlega PIT, ale złożyłem PIT-39 i poniosłem wydatki w ramach ulgi mieszkaniowej w okresie 3 lat.

Czy to faktycznie wystarczy?

Niestety, kontrola lub czynności sprawdzające urzędu skarbowego mogą też objąć ulgę mieszkaniową. Nie każdy wie, że ulga mieszkaniowa wymaga nie tylko poniesienia wydatku, ale i odpowiedniego tytułu prawnego do nieruchomości. Innymi słowy, nakłady powinniśmy czynić na nieruchomości, która jest naszą własnością lub współwłasnością (lub uzyskamy takie prawo w odpowiednim terminie).

Źródłem problemów bywa tzw. majątek odrębny małżonka. Przykładowo, jeśli małżonek otrzymał mieszkanie w darowiźnie, nawet w trakcie trwania wspólności majątkowej, a tylko on był obdarowany, to mieszkanie stanowi jego wyłączną własność. Podobnie jest z mieszkaniem czy działką zakupioną z pieniędzy otrzymanych z darowizny. Sytuacji może być wiele:

• Budowa domu na działce małżonka,
• Remont mieszkania małżonka lub partnera,
• Budowa domu na działce

W każdej z powyższych sytuacji skorzystanie z ulgi mieszkaniowej może być problematyczne, o ile w odpowiednim terminie podatnik (czyli ten kto zbywał nieruchomość i chciał skorzystać z ulgi) nie stanie się współwłaścicielem nieruchomości, na którą ponoszono wydatki w ramach ulgi mieszkaniowej. Niestety, kontrola podatkowa czy czynności sprawdzające Urzędu Skarbowego z reguły odbywają się po terminie, w którym trzeba spełnić warunki (przecież po co kontrolować wcześniej, skoro podatnik mógłby jeszcze coś „poprawić” w swoich rozliczeniach i uniknąć podatku).

Czy można coś z tym zrobić?

Oczywiście, zawsze lepiej zapobiegać niż leczyć. Dlatego właściwe zaplanowanie tematu jest lepsze, niż batalia z urzędem i sądami (tak, niestety w tym obszarze wyroki sądów też są niekorzystne).

Czasem drobna zmiana w kolejności działań jest dużo prostsza i pozwala w ogóle uniknąć konieczności korzystania z ulgi (co, nawiasem mówiąc, też jest czasochłonne – wymaga dokumentowania wydatków, złożenia PIT 39 oraz poświęcenia czasu na późniejsze kontakty z urzędem skarbowym

Przykład:

• Rodzice podarowali synowi działkę w Wolbromiu, ponieważ zawarł związek małżeński i planują wyremontować mieszkanie w Olkuszu, które jego żona odziedziczyła po babci;
• Syn sprzedał działkę przed upływem 5 lat od nabycia, a otrzymane pieniądze zainwestował w remont mieszkania.

W powyższej sytuacji, zamiast zastanawiać się nad skorzystaniem z ulgi mieszkaniowej wystarczyło, aby:

• rodzice sprzedali działkę (zakładając, że są jej właścicielami przez okres ponad 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie) – czynność nie jest opodatkowana PIT;
• rodzice darowali synowi pieniądze – czynność ta korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem wpłaty na konto i zgłoszenia.

A jeśli jest już za późno?

Termin na rozliczenie ulgi już minął a kontrola puka do drzwi – co wtedy? Nie warto poddawać się bez sprawdzenia wszystkich opcji. Nawet przy negatywnej praktyce organów podatkowych i sądów mieliśmy sytuację, w której udało się uchronić podatnika przed zapłatą podatku w sytuacji zbliżonej do powyższej.

W niektórych przypadkach jedynym wyjściem może być walka w sądzie – choć jest to droga wyboista i bardzo niepewna biorąc pod uwagę ostatnią praktykę sądów administracyjnych w tym temacie. Być może jednak i w tego typu sprawie kiedyś orzeknie Trybunał Konstytucyjny, jak całkiem niedawno w sprawie ulgi meldunkowej – w końcu przepis jest niesprawiedliwy i niezgodny z głównym celem regulacji, czyli ułatwieniem realizacji własnych celów mieszkaniowych.

Potrzebujesz wsparcia?

Kancelaria Adwokat Agnieszka Januszek w Olkuszu pomaga także w sprawach podatkowych, kontrolach podatkowych przed Urzędem Skarbowych, kontrolach Urzędu Celno-Skarbowego.

Jeśli masz wątpliwości – skontaktuj się z prawnikiem.